सोलापूर : मध्य रेल्वेच्या सोलापूर विभागाने सोलापूर यार्डमध्ये उभारण्यात येत असलेल्या नवीन रोड ओव्हर ब्रिज (ROB) प्रकल्पासाठी ओव्हरहेड इक्विपमेंट (OHE) सुधारण्याची व्यापक आणि महत्त्वपूर्ण कामे हाती घेतली आहेत. या कामामुळे रेल्वेची परिचालन सुरक्षा, विश्वसनीयता आणि भविष्यातील वाढत्या वाहतूक गरजा पूर्ण करण्याची क्षमता अधिक मजबूत होणार आहे.
सोलापूर यार्डमधील १०३ वर्षे जुन्या रोड ओव्हर ब्रिजच्या यशस्वी विसर्जनानंतर भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) नवीन पुलाच्या बांधकामाला सुरुवात केली. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला गती देण्यासाठी सोलापूर विभागाच्या इलेक्ट्रिकल ट्रॅक्शन डिस्ट्रिब्युशन (TRD) विभागाने बाधित भागातील विद्यमान OHE नेटवर्कमध्ये आवश्यक बदल आणि सुधारणा सुरू केल्या आहेत.
जुन्या पुलाखालील OHE प्रणालीमध्ये विद्युत क्लिअरन्ससंबंधी अनेक मर्यादा होत्या. त्यामुळे रेल्वे संचालनावर काही तांत्रिक निर्बंध निर्माण होत होते. नवीन ROB च्या बांधकामाच्या पार्श्वभूमीवर या विशेष रचनेचे पारंपरिक आणि अधिक सक्षम OHE प्रणालीमध्ये रूपांतर करण्यात येत आहे. यामुळे गाड्यांच्या वेगवाढीस मदत होणार असून विद्युत सुरक्षितता आणि रेल्वे कामकाजाची कार्यक्षमता देखील वाढणार आहे.
२२ मे २०२६ पासून या कामाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी सुरू झाली. मुंबई-चेन्नई या देशातील अत्यंत महत्त्वाच्या आणि व्यस्त ‘सुवर्ण चतुर्भुज’ रेल्वे मार्गावर वाहतूक सुरळीत ठेवत काम पूर्ण करण्यासाठी विशेष नियोजन करण्यात आले आहे. ब्लॉक कालावधीत सुमारे ३० कर्मचारी, दोन टॉवर वॅगन, एक रेल्वे क्रेन आणि चार विशेष तांत्रिक पथके कार्यरत असून काम युद्धपातळीवर सुरू आहे.
या प्रकल्पादरम्यान अनेक अभियांत्रिकी आव्हानांवर यशस्वीपणे मात करण्यात आली. प्रस्तावित ROB च्या गर्डर आणि पिअर कॉलमच्या बांधकामामध्ये अडथळा ठरणारे OHE पोर्टल आणि त्यांचे पाया यांचे स्थलांतर व पुनर्बांधणी नियोजनबद्ध पद्धतीने करण्यात आली. त्यामुळे NHAI ला पुलाचे बांधकाम नियोजित वेळापत्रकानुसार पुढे नेणे शक्य झाले आहे.
रेल्वे प्रशासनाच्या मते, सुरू असलेले OHE उंचीवाढ आणि आधुनिकीकरणाचे काम हे रेल्वे आणि महामार्ग प्राधिकरणांमधील उत्कृष्ट समन्वयाचे उदाहरण आहे. काम पूर्ण झाल्यानंतर सोलापूर विभागातील रेल्वे वाहतूक अधिक सुरक्षित, विश्वासार्ह आणि कार्यक्षम होईल. त्याचबरोबर नवीन ROB मुळे शहरातील वाहतूक कोंडी कमी होऊन रस्ते संपर्क सुधारण्यास मोठी मदत होणार आहे.
मध्य रेल्वेचा सोलापूर विभाग प्रवासी आणि नागरिकांना कमीत कमी त्रास होईल याची काळजी घेत सर्व पायाभूत सुविधा प्रकल्प सुरक्षित, कार्यक्षम आणि वेळेत पूर्ण करण्यासाठी कटिबद्ध असल्याचे रेल्वे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. सोलापूर यार्ड ROB प्रकल्प हा भविष्यासाठी सज्ज, सुरक्षित आणि आधुनिक वाहतूक व्यवस्था उभारण्याच्या दिशेने उचललेले महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
