लेखक : सैफन शेख,पत्रकार तथा व्हिसल ब्लोअर कार्यकर्ता
मानवी जीवनाच्या प्रवासात अनेक व्यक्ती भेटतात, अनेक नाती जोडली जातात, परंतु आई-वडिलांचे स्थान सर्वांत श्रेष्ठ आणि अद्वितीय असते. जन्मापासून ते आयुष्याच्या प्रत्येक टप्प्यावर आपल्या मुलांच्या सुख-दुःखात सहभागी होणारे, त्याग, प्रेम, संस्कार आणि कर्तव्याची शिकवण देणारे माता-पिता हेच आपल्या जीवनाचे खरे आधारस्तंभ असतात. म्हणूनच माता-पिता दिवस हा केवळ एक औपचारिक दिवस नसून, त्यांच्या महान योगदानाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा आणि त्यांच्या त्यागाची जाणीव करून देणारा विशेष दिवस आहे.
आई म्हणजे मायेचा अथांग सागर. ती आपल्या मुलांसाठी स्वतःच्या सुखाचा त्याग करून त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी आयुष्यभर झटत असते. मुलांच्या प्रत्येक यशात ती आनंद मानते आणि त्यांच्या प्रत्येक संकटात खंबीरपणे उभी राहते. तिच्या प्रेमाला आणि त्यागाला कोणतीही उपमा देता येणार नाही. दुसरीकडे वडील हे कुटुंबाचा मजबूत आधार असतात. अनेक अडचणी,आर्थिक जबाबदाऱ्या आणि सामाजिक संघर्षांना सामोरे जात आपल्या कुटुंबाचे रक्षण करणारे वडील अनेकदा स्वतःच्या भावना बाजूला ठेवून कुटुंबासाठी आयुष्य समर्पित करतात.
आजच्या धावपळीच्या आणि आधुनिक जीवनशैलीत अनेकदा मुलांकडून आई-वडिलांकडे दुर्लक्ष होताना दिसते. करिअर,व्यवसाय,शिक्षण आणि तंत्रज्ञानाच्या जगात व्यस्त असताना आपण आपल्या पालकांना वेळ देणे विसरतो. वृद्धापकाळात त्यांना आपल्या सहवासाची,प्रेमाची आणि आदराची गरज असते. त्यांच्या आयुष्याच्या संध्याकाळी त्यांना एकटेपणाची भावना येऊ नये,यासाठी प्रत्येकाने आपल्या पालकांसोबत वेळ घालवणे,त्यांची विचारपूस करणे आणि त्यांचा सन्मान राखणे आवश्यक आहे.
भारतीय संस्कृतीत माता-पित्यांना देवतुल्य मानले जाते. "मातृ देवो भव,पितृ देवो भव" ही शिकवण आपल्या संस्कृतीने दिली आहे. आपल्या संस्कारांमध्ये पालकांचा आदर,त्यांची सेवा आणि त्यांच्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याला विशेष महत्त्व आहे. कारण आई-वडिलांनी दिलेले संस्कार,मूल्ये आणि जीवनदृष्टीच आपल्याला एक चांगला नागरिक आणि जबाबदार व्यक्ती बनवतात.
समाजात वाढत्या वृद्धाश्रमांची संख्या आणि कुटुंबव्यवस्थेतील बदल ही चिंतेची बाब आहे. अनेक पालक आपल्या मुलांसाठी संपूर्ण आयुष्य खर्च करतात, परंतु वृद्धापकाळात त्यांना अपेक्षित प्रेम आणि आधार मिळत नाही. ही परिस्थिती बदलण्यासाठी समाजाने आणि नव्या पिढीने संवेदनशील होणे गरजेचे आहे. माता-पित्यांचा सन्मान करणे ही केवळ नैतिक जबाबदारी नसून आपले कर्तव्य आहे.
माता-पिता दिवसाच्या निमित्ताने प्रत्येकाने आपल्या पालकांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा संकल्प करावा. त्यांना वेळ द्यावा,त्यांच्या भावना समजून घ्याव्यात आणि त्यांच्या त्यागाचे स्मरण ठेवावे. त्यांच्या चेहऱ्यावरचे समाधान आणि आनंद हेच आपल्या जीवनातील सर्वांत मोठे यश आहे.
शेवटी एवढेच म्हणावेसे वाटते की,जगात कोणतेही नाते आई-वडिलांच्या प्रेमाशी तुलना करू शकत नाही. त्यांच्या आशीर्वादातच यश, समाधान आणि सुखी जीवनाचे रहस्य दडलेले आहे. त्यामुळे माता-पिता दिवस हा फक्त एका दिवसापुरता मर्यादित न ठेवता,वर्षातील प्रत्येक दिवस त्यांच्याविषयी आदर,प्रेम आणि कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा असावा.
"आई-वडिलांचे ऋण कधीही फेडता येत नाही, परंतु त्यांचा सन्मान आणि सेवा करून त्यांच्या त्यागाला नक्कीच वंदन करता येते." सैफन शेख - पत्रकार तथा व्हिसल ब्लोअर कार्यकर्ता
