विशेष लेख एमडी२४न्यूज... प्रेम, दया, समता, बंधुता आणि सामाजिक सलोख्याची प्रेरणा
ईद-ए-मिलादुन्नबी हा मुस्लिम समाजासाठी अत्यंत महत्त्वाचा धार्मिक प्रसंग आहे. या दिवशी पैगंबर हजरत मोहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या जन्माची आठवण केली जाते. हा दिवस केवळ उत्सव म्हणून नव्हे, तर त्यांच्या जीवनातील आदर्श,शिकवण आणि मानवतेसाठी दिलेला संदेश समाजापर्यंत पोहोचविण्याचा दिवस म्हणूनही पाहिला जातो. भारत सरकारच्या पर्यटन विभागाच्या माहितीनुसार, ईद-ए-मिलाद रबी-अल-अव्वल या इस्लामी कॅलेंडरमधील तिसऱ्या महिन्यात साजरी केली जाते.
पैगंबर मोहम्मद यांचे जीवन : मानवतेसाठी आदर्श
इस्लामी परंपरेनुसार पैगंबर मोहम्मद हे अल्लाहचे प्रेषित आणि इस्लामचा संदेश मानवजातीपर्यंत पोहोचविणारे अंतिम संदेष्टा मानले जातात. त्यांच्या जीवनाचा केंद्रबिंदू होता-सत्य,न्याय,दया,संयम,प्रामाणिकपणा आणि गरजूंची मदत. महाराष्ट्राच्या राजभवनानेही ईद-ए-मिलादनिमित्त दिलेल्या संदेशात पैगंबरांच्या शिकवणीत प्रेम,करुणा,दानशीलता आणि त्याग या मूल्यांना अधोरेखित केले आहे.
ईद-ए-मिलादचा खरा संदेश काय?
ईद-ए-मिलादचा संदेश केवळ रोषणाई,सजावट किंवा मिरवणुकीपुरता मर्यादित नसून पैगंबरांच्या जीवनमूल्यांचे अनुकरण करण्याचा आहे.
प्रेम करा - द्वेष नको.
सत्य बोला - अन्यायाला साथ नको.
गरजूंना मदत करा - स्वार्थ नको.
शेजाऱ्यांचा आदर करा - भेदभाव नको.
समाजात शांतता निर्माण करा - संघर्ष नको.
ही मूल्ये आजच्या समाजासाठीही तितकीच महत्त्वाची आहेत.
समता आणि बंधुत्वाचा संदेश - पैगंबरांच्या शिकवणीमध्ये माणसामाणसांतील भेदभावापेक्षा मानवतेला महत्त्व दिले जाते. गरीब,अनाथ,विधवा,गरजू आणि दुर्बल घटकांच्या मदतीचा संदेश त्यांच्या जीवनातून दिसून येतो.
त्यामुळे ईद-ए-मिलादच्या निमित्ताने समाजातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांना मदत करणे,अन्नदान करणे, आरोग्य शिबिरे घेणे,विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य देणे आणि सामाजिक उपक्रम राबविणे ही या दिवसाच्या संदेशाला प्रत्यक्ष कृतीची जोड देणारी उदाहरणे ठरू शकतात.
सामाजिक सलोखा आणि हिंदू-मुस्लिम एकतेचा संदेश
भारतासारख्या विविधतेने नटलेल्या देशात धार्मिक सणांना सामाजिक ऐक्याची दिशा देण्याचे मोठे सामर्थ्य आहे. ईद-ए-मिलादच्या निमित्ताने विविध समाजघटकांनी एकमेकांना शुभेच्छा देणे,सामाजिक उपक्रमांमध्ये सहभागी होणे आणि परस्पर सन्मानाची भावना वाढवणे ही लोकशाही आणि बंधुभाव मजबूत करणारी बाब आहे.
महाराष्ट्रात यापूर्वी ईद-ए-मिलादच्या मिरवणुकीची तारीख इतर धार्मिक कार्यक्रमांशी जुळल्यास सामाजिक सलोखा कायम ठेवण्यासाठी मुस्लिम समाजाने मिरवणुकीची तारीख बदलण्याचा निर्णय घेतल्याची उदाहरणे आहेत.
२०२६ मधील ईद-ए-मिलाद - महाराष्ट्र शासनाच्या २०२६ च्या अधिकृत सार्वजनिक सुट्टीच्या अधिसूचनेनुसार ईद-ए-मिलादची सार्वजनिक सुट्टी २६ ऑगस्ट २०२६, बुधवार रोजी आहे. सोलापूर महानगरपालिकेच्या अधिकृत सार्वजनिक सुट्टीच्या यादीतही २६ ऑगस्ट २०२६ ही तारीख ईद-ए-मिलाद म्हणून नमूद आहे.
‘१५०० वर्षांचा संदेश’ : विशेष महत्त्व २०२५ मध्ये पैगंबर मोहम्मद यांच्या १५००व्या जन्मवर्षाच्या स्मरणानिमित्त मुंबईतील महिम आणि हाजी अली दर्ग्यांमध्ये विशेष कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमांमध्ये धार्मिक कार्यक्रमांसोबत आंतरधर्मीय संवाद, स्वच्छता मोहिम, शैक्षणिक साहित्याचे वाटप आणि वैद्यकीय शिबिरांसारख्या सामाजिक उपक्रमांवरही भर देण्यात आला होता.
यातून एक महत्त्वाचा संदेश पुढे येतो-धर्माची शिकवण समाजसेवेत उतरली तरच तिचा खरा अर्थ व्यापक समाजापर्यंत पोहोचतो.
तरुण पिढीसाठी ईद-ए-मिलादचा संदेश - आज सोशल मीडिया,वेगवान जीवनशैली आणि वाढत्या सामाजिक तणावाच्या काळात तरुण पिढीसमोर अनेक आव्हाने आहेत. अशा परिस्थितीत पैगंबरांच्या जीवनातील प्रामाणिकपणा, संयम, ज्ञानाची आवड,गरिबांप्रती संवेदनशीलता आणि सामाजिक जबाबदारी यांचा आदर्श तरुणांसाठी प्रेरणादायी ठरू शकतो.
ईद-ए-मिलादच्या निमित्ताने तरुणांनी केवळ उत्सवात सहभागी न होता शिक्षण,रक्तदान,आरोग्यसेवा,स्वच्छता, गरीब विद्यार्थ्यांना मदत आणि सामाजिक एकतेचे उपक्रम राबविण्याचा संकल्प करणे ही काळाची गरज आहे.
शेवटी एकच संदेश-मानवता सर्वांत मोठी - ईद-ए-मिलादुन्नबी आपल्याला एका मूलभूत विचाराची आठवण करून देतो-धर्माची खरी ताकद माणसाला माणसाशी जोडण्यात आहे. प्रेम,दया,न्याय,त्याग,बंधुता आणि मानवतेचा मार्ग स्वीकारणे, हाच पैगंबरांच्या जीवनाचा व्यापक संदेश म्हणून या दिवसाकडे पाहता येईल.
म्हणूनच ईद-ए-मिलादचा उत्सव “माझ्यासाठी काय?” यापेक्षा “समाजासाठी मी काय करू शकतो?” या विचाराने साजरा झाला, तर या पवित्र दिवसाचा संदेश अधिक व्यापक आणि अर्थपूर्ण बनेल.
विशेष संदेश
“ईद-ए-मिलादुन्नबीच्या पवित्र पर्वानिमित्त प्रेम वाढवूया, द्वेष मिटवूया; मानवतेचा हात हातात घेऊन सामाजिक सलोखा आणि बंधुभाव अधिक मजबूत करूया.”
