सोलापूर : दरवर्षी 17 जुलै हा दिवस जगभरात आंतरराष्ट्रीय न्याय दिन (World Day for International Justice) म्हणून साजरा केला जातो. या दिवसाचे उद्दिष्ट म्हणजे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर न्यायव्यवस्थेचे महत्त्व अधोरेखित करणे, मानवाधिकारांचे संरक्षण करणे आणि युद्धगुन्हे, नरसंहार, मानवतेविरुद्धचे गुन्हे यांसारख्या गंभीर अपराधांबाबत जनजागृती करणे.
हा दिवस 17 जुलै 1998 रोजी रोम येथे स्वीकारण्यात आलेल्या "रोम विधान" (Rome Statute) च्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो. याच करारामुळे आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालय (International Criminal Court - ICC) स्थापन झाले. हे न्यायालय युद्धगुन्हे,नरसंहार आणि मानवतेविरुद्धच्या गंभीर गुन्ह्यांवर सुनावणी करून दोषींना शिक्षा देण्याचे कार्य करते.
आजच्या काळात जगभरात विविध संघर्ष,दहशतवाद,युद्ध आणि मानवाधिकारांचे उल्लंघन यांसारख्या घटनांमुळे न्यायव्यवस्थेची गरज अधिक अधोरेखित होत आहे. अशा परिस्थितीत आंतरराष्ट्रीय न्याय दिन लोकांना कायद्याचे राज्य,शांतता,समानता आणि उत्तरदायित्व यांचे महत्त्व समजावून सांगतो.
भारतातही संविधानाने प्रत्येक नागरिकाला समान न्याय, स्वातंत्र्य आणि समानतेचा अधिकार दिला आहे. त्यामुळे न्यायव्यवस्था अधिक सक्षम,पारदर्शक आणि सर्वसामान्यांना सहज उपलब्ध होणे ही काळाची गरज असल्याचे कायदेतज्ज्ञांचे मत आहे.
आंतरराष्ट्रीय न्याय दिनानिमित्त विविध देशांमध्ये परिसंवाद, व्याख्याने,जनजागृती अभियान,शैक्षणिक कार्यक्रम आणि मानवाधिकार विषयक चर्चांचे आयोजन करण्यात येते. या माध्यमातून न्याय, शांतता आणि मानवी मूल्यांचे महत्त्व समाजापर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न केला जातो.
"न्याय हा प्रत्येक नागरिकाचा मूलभूत अधिकार आहे. न्याय, समानता आणि मानवतेचा सन्मान राखणे हीच खऱ्या लोकशाहीची ओळख आहे."
