पाटणा : बिहारची राजधानी पाटणा येथे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नावाने मंदिर उभारण्याचा प्रस्ताव बिहार राज्य किन्नर कल्याण मंडळाच्या बैठकीत मंजूर करण्यात आला आहे. किन्नर समाजाला सन्मान आणि कायदेशीर अधिकार मिळवून देण्यासाठी केंद्र सरकारने केलेल्या प्रयत्नांबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी हे मंदिर उभारण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आल्याचे मंडळाचे सदस्य डॉ.रंजन सिंह यांनी सांगितले.
बिहार राज्य किन्नर कल्याण मंडळाची पहिली बैठक 29 जुलै 2026 रोजी पाटणा येथील जुन्या सचिवालयातील समाजकल्याण विभागात झाली. याच बैठकीत मंडळाचे सदस्य रंजन सिंह यांनी नरेंद्र मोदी यांच्या नावाने मंदिर उभारण्याचा प्रस्ताव मांडला. प्रस्तावाला उपस्थित सर्व सदस्यांनी पाठिंबा दिल्याने तो एकमताने मंजूर झाल्याचे वृत्त आहे.
मंदिरासाठी जमीन निश्चित झाल्यानंतर पुढील प्रक्रिया
मंदिरासाठी पाटणा येथे जमीन निश्चित करण्याची प्रक्रिया राज्य सरकारकडून केली जाणार असल्याचे मंडळाच्या सदस्यांनी सांगितले आहे. जमीन निश्चित झाल्यानंतर मंदिराच्या उभारणीची पुढील प्रक्रिया सुरू होण्याची शक्यता आहे. मात्र, मंदिराचे प्रत्यक्ष बांधकाम अद्याप सुरू झालेले नाही आणि जमीन व निधीबाबत अंतिम अधिकृत मंजुरी झाल्याची स्वतंत्र पुष्टी उपलब्ध नाही, त्यामुळे सध्या हा प्रकल्प प्रस्तावाच्या टप्प्यातच आहे.
2019 च्या कायद्याचा संदर्भ - किन्नर समाजाच्या अधिकारांसाठी केंद्र सरकारने Transgender Persons (Protection of Rights) Act, 2019 लागू केला. या कायद्यात शिक्षण, रोजगार, आरोग्यसेवा, निवास आणि सार्वजनिक सेवांमध्ये भेदभावास प्रतिबंध करण्यासह विविध अधिकार व कल्याणकारी उपायांची तरतूद आहे. बिहारमधील किन्नर कल्याण मंडळाने या कायद्याला समाजाच्या संस्थात्मक प्रतिनिधित्वाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे पाऊल मानले आहे.
बिहार सरकारने ऑगस्ट 2025 मध्ये बिहार राज्य किन्नर कल्याण मंडळाची स्थापना केली. किन्नर समाजाच्या हक्कांचे संरक्षण,सामाजिक विकास आणि सक्षमीकरणासाठी काम करणे हा मंडळाचा उद्देश आहे.
मंदिराबाबत चर्चेला उधाण - पाटण्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नावाने मंदिर उभारण्याच्या प्रस्तावामुळे राजकीय आणि सामाजिक क्षेत्रात चर्चा सुरू झाली आहे. समर्थकांकडून हा निर्णय किन्नर समाजाच्या कृतज्ञतेचे प्रतीक असल्याचे सांगितले जात असले,तरी काही किन्नर हक्क कार्यकर्त्यांनी 2019 च्या कायद्यातील काही तरतुदींवर यापूर्वी प्रश्न उपस्थित केले आहेत. त्यामुळे मंदिराच्या प्रस्तावाबरोबरच किन्नर समाजाच्या प्रत्यक्ष सामाजिक, आर्थिक आणि रोजगारविषयक प्रश्नांवरही लक्ष देण्याची मागणी होऊ शकते.
महत्त्वाचे : काही अलीकडील माध्यमांच्या वृत्तांत मंदिरासाठी मोठ्या प्रमाणात जमीन,निधी आणि पुतळ्याबाबतचे आकडे नमूद झाले आहेत; मात्र हे आकडे सध्या प्रस्ताव मांडणाऱ्या व्यक्तींच्या दाव्यांवर आधारित दिसतात. त्यामुळे अधिकृत सरकारी मंजुरी किंवा निधीची अंतिम घोषणा होईपर्यंत ते निश्चित तथ्य म्हणून मांडणे योग्य ठरणार नाही.
थोडक्यात : पाटण्यात मोदी मंदिर उभारण्याचा प्रस्ताव मंजूर झाला आहे; मात्र मंदिराचे बांधकाम अद्याप सुरू झालेले नाही. जमीन,प्रशासकीय मंजुरी आणि निधीची अंतिम प्रक्रिया पूर्ण होणे बाकी आहे.
