सत्यघटनेवर आधारित चित्रपटाला भावनिक आणि वास्तववादी मांडणी; माणुसकी,निसर्ग आणि संघर्षाचा हृदयस्पर्शी प्रवास
पुणे : ( निशिगंधा मोरे ) २०१४ मध्ये माळीण गावावर कोसळलेल्या भीषण दरडीने संपूर्ण महाराष्ट्राला हादरवून सोडले होते. अनेक कुटुंबांचे आयुष्य एका क्षणात उद्ध्वस्त करणाऱ्या या काळजाला चिरणाऱ्या घटनेचा वेदनादायी प्रवास आता निर्माते संतोष जगन्नाथ म्हात्रे यांच्या ‘एक होतं माळीण’ या चित्रपटातून मोठ्या पडद्यावर पाहायला मिळतो. हा केवळ एका नैसर्गिक आपत्तीचा चित्रपट नसून माणुसकी, निसर्गाशी असलेले नाते,जगण्याची धडपड आणि संकटातून उभे राहण्याची जिद्द यांची संवेदनशील कहाणी आहे.
शांत,आनंदी माळीणपासून कहाणीला सुरुवात - चित्रपटाची सुरुवात माळीण गावातील साध्या,शांत आणि आनंदी जीवनापासून होते. गावकऱ्यांमधील आपुलकी, निसर्गाशी असलेले त्यांचे नाते आणि छोट्या-छोट्या स्वप्नांनी भरलेले दैनंदिन आयुष्य पडद्यावर प्रभावीपणे उभे करण्यात आले आहे.
गावातील हे साधेपण प्रेक्षकांना काही क्षणांतच त्या वातावरणाशी जोडून घेते. त्यामुळे पुढे घडणारी दुर्घटना अधिकच अस्वस्थ करणारी ठरते. पडद्यावर घडणाऱ्या घटनांमध्ये प्रेक्षक भावनिकरित्या गुंतत जातो.
सत्यघटनेची संवेदनशील मांडणी - निर्माते संतोष जगन्नाथ म्हात्रे यांनी अत्यंत संवेदनशील विषय हाताळताना अनावश्यक नाट्यमयता टाळण्याचा प्रयत्न केला आहे. सत्यघटनेचा भावनिक आणि मानवी पैलू केंद्रस्थानी ठेवत कथा पुढे नेण्यात आली आहे. त्यामुळे ‘एक होतं माळीण’ हा केवळ मनोरंजनाचा सिनेमा न राहता एका भीषण घटनेची सिनेमॅटिक नोंद म्हणूनही समोर येतो.
दरड कोसळण्याचा प्रसंग अस्वस्थ करून जातो - चित्रपटातील सर्वाधिक प्रभावी भाग म्हणजे माळीणवर कोसळणाऱ्या दरडीचा प्रसंग. या प्रसंगाला अनावश्यक गाजावाजा किंवा कृत्रिम नाट्यमयतेचा आधार न देता वास्तववादी पद्धतीने मांडण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. पडद्यावर दिसणारी परिस्थिती,गावकऱ्यांची धावपळ आणि निर्माण झालेली असहाय्यता प्रेक्षकांना हादरवून सोडते. काही प्रसंगांमध्ये चित्रपटगृहातील वातावरणही गंभीर आणि शांत होते. पडद्यावरील वेदना प्रेक्षकांच्या मनातही अस्वस्थता निर्माण करतात.
कलाकारांचा नैसर्गिक अभिनय - चित्रपटातील अश्विनी कासार, प्रशांत मोहिते,अक्षय म्हात्रे,अभिजित श्वेतचंद्र,अनिल नगरकर, सिद्धी पाटणे,दीपज्योती नाईक,अनुज ठाकरे यांच्यासह इतर कलाकारांनी आपल्या भूमिका प्रभावीपणे साकारल्या आहेत. कलाकारांचा अभिनय कुठेही अतिरेकाचा वाटत नाही. पात्रांच्या चेहऱ्यावरची भीती,वेदना,असहाय्यता आणि संकटानंतर पुन्हा उभे राहण्याची धडपड प्रेक्षकांच्या मनाला स्पर्श करते.
छायांकन आणि पार्श्वसंगीत प्रभावी - ‘एक होतं माळीण’चे छायांकनही चित्रपटाच्या कथेला मोठी ताकद देते. दुर्घटनेपूर्वीचे हिरवेगार, निसर्गरम्य माळीण आणि दुर्घटनेनंतरचे उद्ध्वस्त वास्तव यातील विरोधाभास प्रभावीपणे टिपण्यात आला आहे.
पार्श्वसंगीत प्रसंगांचा भावनिक परिणाम वाढवते. मात्र संगीत कथानकावर हावी होत नाही,ही या चित्रपटाची जमेची बाजू म्हणावी लागेल. फक्त रडवणारा नाही,तर विचार करायला लावणारा चित्रपट ‘एक होतं माळीण’चे वैशिष्ट्य म्हणजे हा चित्रपट केवळ प्रेक्षकांच्या डोळ्यांत अश्रू आणत नाही,तर अनेक प्रश्नही उपस्थित करतो.
निसर्गाशी छेडछाड,विकासाची बदलती दिशा,आपत्ती व्यवस्थापनाचे महत्त्व,प्रशासनाची भूमिका आणि संकटाच्या काळात माणुसकीचे महत्त्व या विषयांकडे चित्रपट अप्रत्यक्षपणे लक्ष वेधतो.मोठ्या पडद्यावर अनुभवण्यासारखा सिनेमॅटिक अनुभव आजच्या ओटीटीच्या युगातही ‘एक होतं माळीण’सारख्या चित्रपटाचा मोठ्या पडद्यावरील अनुभव वेगळा ठरतो. चित्रपटातील दृश्यात्मकता, आवाज, पार्श्वसंगीत आणि दुर्घटनेची मांडणी प्रेक्षकांना कथानकाच्या अधिक जवळ घेऊन जाते.
चित्रपट संपल्यानंतर लगेच टाळ्यांचा कडकडाट करण्यापेक्षा काही क्षण शांत बसून ‘माळीणमध्ये नेमकं काय घडलं आणि अशा दुर्घटनांपासून आपण काय शिकणार?’ असा विचार करायला हा चित्रपट भाग पाडतो.
‘एक होतं माळीण’ मनात घर करणारा चित्रपट - एकूणच, निर्माते संतोष जगन्नाथ म्हात्रे यांचा ‘एक होतं माळीण’ हा केवळ एक चित्रपट नसून महाराष्ट्राच्या इतिहासातील एका वेदनादायी अध्यायाची संवेदनशील सिनेमॅटिक मांडणी आहे. माणुसकी,संघर्ष,आशा,निसर्ग आणि जगण्याची जिद्द या भावनांचा वेध घेणारा हा चित्रपट प्रेक्षकांच्या मनावर ठसा उमटवतो. वास्तवावर आधारित, भावनिक आणि चित्रपट संपल्यानंतरही बराच वेळ विचार करायला लावणारे सिनेमे आवडणाऱ्या प्रेक्षकांसाठी ‘एक होतं माळीण’ हा नक्कीच पाहण्यासारखा चित्रपट ठरतो.
एक ओळीत सांगायचं तर - “माळीणची वेदना पडद्यावर पाहताना डोळे पाणावतात आणि चित्रपट संपल्यानंतर मनात एकच प्रश्न उरतो… या दुर्घटनेतून आपण खरंच काही शिकलो का?”
